Hindistan’ın Chhattisgarh eyaletinde yer alan Ambikapur şehri, çevre dostu ve sosyal sorumluluk odaklı bir projeyle dünya gündemine oturdu. 2019 yılında hayata geçirilen Garbage Cafe, plastik atık karşılığında sıcak yemek sunarak hem açlıkla mücadele ediyor hem de çevre kirliliğini azaltıyor.
“Çöpünü Getir, Yemeğini Al” Sistemi Nasıl İşliyor?
Garbage Cafe’ye bir kilogram plastik atık getiren vatandaşlar, içinde pilav, iki sebze yemeği, dal, roti, salata ve turşunun bulunduğu tam bir öğün alabiliyor. Yarım kilogram plastik getirenler ise sabah kahvaltısında samosa veya vada pav gibi yerel lezzetleri tüketebiliyor. Kafede çalışan Sharada Singh Patel’e göre, sistem özellikle dar gelirli ve evsiz bireyler için büyük bir destek sağlıyor.
Ambikapur Belediyesi’nin verilerine göre, 2019’dan bu yana 23 ton plastik toplanarak geri dönüştürüldü. Şehirde yıllık plastik atık miktarı 5,4 tondan 2 tona düşerken, toplanan plastikler granül haline getirilip yol yapımında veya geri dönüşüm tesislerinde değerlendiriliyor.
Ambikapur modeli, Hindistan’ın farklı bölgelerine de ilham oldu. Mysuru’da vatandaşlar plastik karşılığında devlet destekli yemekhanelerde ücretsiz yemek alıyor. Telangana eyaletindeki Mulugu kasabasında bir kilogram plastik karşılığında bir kilogram pirinç dağıtılıyor. Uttar Pradesh’te ise plastik atık getiren kadınlara hijyenik ped veriliyor. Ancak her şehirde aynı başarı elde edilemedi. Delhi’de 2020’de açılan 20’den fazla Garbage Cafe, kamu ilgisinin azlığı, yetersiz ayrıştırma ve altyapı sorunları nedeniyle kapanmaya başladı.
Ahmedabad Üniversitesi’nden Minal Pathak, bu tür girişimlerin farkındalık yaratmada etkili olduğunu ancak plastik üretiminin fazlalığı ve evsel ayrıştırma eksikliği gibi temel sorunlara çözüm sunmadığını belirtiyor.