Sosyal girişim dünyada ne durumda? 0 8

Eğer çevrenizde sizi rahatsız eden, keşke daha farklı şekilde olsaydı dediğiniz topsumsal, çevresel ya da sosyal bir sorun varsa, belki de bununla ilgili yapabileceğiniz şeyler vardır.

Son yıllarda sosyal girişimler o kadar çoğaldı ve büyük faydalar sağladı ki değişim yaratmak isteyen insanlar için bir umut kaynağı haline geldi. Sosyal girişimcilik aslında tüm dünyada çok yeni bir kavram. Önceleri kişilerin kendi sermayeleriyle iş kurmaları olarak adlandırılan sosyal girişimcilik, son yıllarda topluma fayda sağlamak için bir girişim hayata geçirerek, bu çalışmadan sağlanan kârı da yine girişime yatırarak fayda alanını genişletmek olarak tanımlanıyor.

Birincil amacı topluma fayda sağlamak olan STK’lar da sosyal girişim olarak adlandırılıyor. Ancak STK’ların yanı sıra birçok güzel değişim gayesiyle ve fikirle yoluna başlayıp faydalı sonuçlar elde etmiş girişimlerin sayısı da oldukça yüksek. Bu çalışmalarda gönüllülük esası da büyük etken. Sosyal girişimcilikte aynı mekandan çok aynı fikri paylaşan insanların bir araya gelmesi önem taşıdığı için internet üzerinden organize olabilmek büyük önem taşıyor.

Türkiye’de ise bu kavram henüz tam olarak oturmuş değil. İnsanlar sosyal girişimcilikle ilgili ya bilgiye sahip değiller ya da sahip oldukları bilgiler eksik ve yanlış. Peki Türkiye’de durum böyleyken dünyada nasıl?

Bugün ABD’de 90 milyondan fazla yetişkin haftada en az 3 saatini sivil toplum kuruluşlarına ayırıyor. Fransa’da toplumsal sektör, istihdamın yüzde 4,2’sini karşılarken, İngiltere’de yüzde 4, İtalya’da yüzde 2 dolaylarında gerçekleşiyor. Bu konuda kavramı oturtabilmeyi başarmış ve ciddi rol almış ülkelerin başında ise ABD ve İngiltere geliyor. Konunun yasal düzenlemelerine gelince, ne yazık ki henüz dünyanın hiçbir ülkesinde sosyal girişimcilikle ilgili belirlenmiş bir yasal düzenleme mevcut değil. Ancak bu konuyla ilgili ciddi çalışmalar yapan ülkelerin sayısı hızla artmaya devam ediyor.

Sosyal girişimcilik alanında yapılmış en kapsamlı çalışma Avrupa Komisyonu tarafından gerçekleştirildi. Avrupa Komisyonu altında 2011 yılında kurulan “Sosyal İş Girişimi” sosyal girişim fikri olan kişilere uygun mali, idari ve yasal ortamı oluşturabilmek için çalışmalarını yürütüyor.

Komisyon sosyal girişimi bazı iş türlerini kapsayacak şekilde sınırlandırıyor. Bunlar;

  • Ortak malın sosyal ya da toplumsal anlamda yüksek düzeyde inovasyon yaratacak biçimde kullanılması ve kazançların bu sosyal hedefe ulaşma bakış açısıyla tekrar faaliyet göstermeye yönelik harcanması.
  • Örgütlenme ya da sahiplik sistemi yönetiminin, kuruluşun misyonunu yansıttığı demokratik ya da katılımcı ilkeleri kullanan ya da sosyal adalete odaklananlar.
  • Sosyal kooperatif biçiminde faaliyet gösterenler ve garanti ile sınırlı özel şirketler ile çalışanlar olarak nitelendiriliyor.

Ayrıca Avrupa Komisyonu’na göre sosyal girişimler çok çeşitli alanlarda faaliyet gösterebilir. Yani hiçbir konu sınırlaması bulunmuyor. Ancak faaliyetlerin çizgilerini belirleyebilmek adına yine de 4 ana başlık altında toplanıyor. Bunlar;

  • İş entegrasyonu – engelli ve işsiz insanlara eğitim ve entegrasyon sağlanması.
  • Kişisel sosyal hizmetler, sağlık ve tıbbi bakım, mesleki eğitim, sağlık hizmetleri, çocuk bakımı hizmetleri, yaşlılara yönelik hizmetler veya dezavantajlı insanlara yardım.
  • Dezavantajlı alanların yerel gelişimi, uzak kırsal alanlarda sosyal girişimler, kentsel alanlarda mahalle geliştirme / rehabilitasyon programları, üçüncü ülkelerle kalkınma yardımları ve kalkınma işbirliği.
  • Geri dönüşüm, çevre koruma, spor, sanat, kültür veya tarihi koruma, bilim, araştırma ve yenilik, tüketici koruma ve amatör spor.

Dünyanın önde gelen diğer sosyal girişim ağlarından bir diğeri ise Social Enterprise UK. Kurum bu konuyla ilgili o kadar ciddi ve nitelikli çalışmalar gerçekleştiriyor ki 6 hükümet departmanının bu konudaki stratejik ortaklığını yapıyor ve son 15 yıldır sosyal girişim konusundaki kamu politikalarını yönlendiriyor. Sosyal girişimde finansal desteğin ve devamlılığın büyük önem taşıması sebebiyle de İngiltere’nin büyük şirketlerinden bazılarıyla rakip olmaksızın iş ilişkileri gerçekleştiriyor. Bu sayede de dünyanın en büyük sosyal satın alma taahhüdünü yaratmış durumdalar.

Özellikle gelişmiş ülkelerde bu konuyla ilgili çokça çalışma bulunuyor. Bu ülkelerde bu kadar büyük organizasyonların gerçekleşebilmesi elbette ki hemen gerçekleşmiş gelişmeler değil. Umarız Türkiye’de de bu kavram hızlı bir şekilde oturur ve değişim, iyileşme yaratabilecek girişimlerin sayısı artar, başarıları devamlı olur.

Previous ArticleNext Article

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ashoka’nın Yeni Türk Fellowu: Atakan Foça 0 4

Bilindiği üzere ASHOKA dünyanın ve Türkiye’nin en prestijli sosyal girişimci ağı. Sosyal girişimlere dünya çapında beş kıtada, 36’dan fazla ülkede çalışmalar yürüterek destek olmayı amaçlayan ASHOKA’nın 27 tane Türk fellow’u bulunuyor. Toplumsal bir probleme çözüm yaratacak bir fikriniz varsa siz de fellow olma şansına sahip olabilirsiniz. Fellow olmanın kriterlerlerini

  • Yeni fikir
  • Sosyal etki
  • Yaratıcılık
  • Girişimcilik
  • Etik doku
  • Ön araştırma
  • Mülakat
  • Jüri paneli
  • Global Yönetim Kurulu Onayı

olarak belirleyen ASHOKA bu süreçleri başarı ile geçebilirseniz destek programları projenizde sizinle beraber yol almaya başlıyor.

Son olarak bugüne kadar yaptığı araştırmalarla 358 yanlış ve 55 doğru haberi ve bilgiyi ortaya çıkaran analizleriyle 1,2 milyon tekil kullanıcıya ulaşan teyit.org‘un yaratıcısı Atakan Foça’yı fellow’u olarak bünyesinde barındırmaya başladığını duyurdu. Bu güzel gelişme sonucu Twitter hesabından “Bu gece @AshokaTurkiye ağına dahil oldum. Gurur ve heyecan dolu bir geceydi. 1,5 yılda bu kadar yol kat etmemizi sağlayan, bizimle yürüyen herkese teşekkürler.” notunu paylaşan girişimci yarattığı web sitesiyle doğru bilinen yanlışları, sanal ortamdaki bilgi kirliliğini ve verilerin kötü kullanımını engelleme amacıyla 1,2 milyon kişiye güvenilir ve temiz bilgi ulaştırmayı başardı.

Böylece birincil haber kaynağı olmayı ve kullanıcılara  düşünme alışkanlığı, yeni medya okuryazarlığını arttırmayı hedefliyor. Organizasyon ve operasyon sürecinin uluslararası bir platform olan “International Fact-Cheching Network” onayı ile doğruluğunu ve güvenilirliğini kanıtlayan teyit.org haberlerini objektif, şeffaf ve somut verilerle ortaya koyduğunu kanıtlamış durumda.

Çalışmalarını “politika, tarih, eğitim, bilim, sağlık, şehir efsaneleri” gibi başlıklarla derleyen platform #Doğrula başlığıyla kullanıcıların web ortamında şüpheli gördükleri bilgilerin doğrulanabilmesi için nasıl bir metod uygulayabileceklerine dair yöntemler ile yardımcı olmayı amaçlıyor. Teyit.org yakın zamanda Türkiye’de güvenilir bir haber sitesi olma yolunda ilerleyecek gibi görünüyor. Verilere göre şimdiden güncel olarak bir haber bloğu gibi yakından takip edilen platform oldukça ilgi görmüş vaziyette. Önemli bir iş olmakla beraber bu denli haber kirliliğinin olduğu bir ortamda bilgiyi arıtmak ve en somut haliyle okuyucusuna ulaştırmak hayli zor. Basının haber girmeden durup bir daha düşüneceği cinsten bir oluşumdan bahsediyoruz. Umuyoruz ki bu manipüle edilmez, devamlılığı sağlanır ve tüm şeffaflığıyla okuyucu ile buluşmaya devam ederler.

“imece” ile Tanışın : Nasıl Çalışıyor? 0 5

Türkiye’nin önemli sosyal inovasyon platformlarından biri olan imece, yenilikçi ve sürdürülebilir çözümler üretilmesi adına sosyal meselelerle ilgilenen birey ya da kurumları bir araya getiren çalışmalar yürütüyor. Manifestoları şöyle;

“Hızla değişen dünyamızda, gelenekselleşmiş yaklaşımlar günümüz meselelerini çözmeye yetmiyor. Çünkü hayatımızı yoğun bir tempoda sürdürürken eğitim, çevre, sağlık gibi sosyal meselelerin çözümüne dahil olmak istiyoruz ama bunu nasıl yapacağımızı bilemiyoruz. Bizim için “nasıl yaparım?” sorusunun cevabı birlikte çözüm üretirken dönüşmek ve dönüştürmek.

Bunu da şimdilik 3 farklı şekilde gerçekleştiriyoruz:

  • 17 Küresel Hedef doğrultusunda belirlenen tema odaklı Destek Programı ile
  • Destek Programı’nda yer alan sosyal girişim projeleri ile
  • Sosyal fayda ve inovasyon alanında sağladığımız kaynaklar, düzenlediğimiz etkinlikler ile sağlıyoruz.

Neden imece diye soracak olursanız cevabımız şudur:

“imece sadece Türkçe’de olan, başka hiçbir dilde karşılığı bulunmayan, Anadolu kültürünün dünya literatürüne armağan ettiği bir sözcük. Herkesin kendi isteğiyle eşit bir şekilde dâhil olduğu, el birliğiyle meselelerin çözüldüğü bir iş yapma kültürünü anlatıyor. Nasıl ki insanlar Anadolu’da meselelerini ortak bir şekilde çözüyor ise biz de bu kültürün yeni iş modellerine yansımasını bulmak için yola çıktık.

Hikâyemiz bir soruyla başlamış oldu; sosyal meselelere hep birlikte, nasıl yenilikçi ve sürdürülebilir çözümler bulabiliriz?”

Kuluçka Dönemi

imece 3 ay ön kuluçka 4 ay kuluçka dönemi ile toplam 7 aylık bir süreçten oluşan destek programı aracılığı ile belirledikleri 17 temel hedeften birini tema olarak belirliyor. Çözüm sürecinde sosyal girişimcilere mentorluk, eğitim ve hibe desteği sağlıyor.

Geçen yıl başvuru süreci 2017’nin şubat ayında başlamış, ön kuluçka finali ise haziran ayında gerçekleşerek, ilk Destek Programı süreci için belirlenen hedef “Nitelikli Eğitim” olmuştu. Finalde ise nisan ayında gerçekleşen “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği” teması belirlenmişti. Belirlenen temalar çerçevesinde ilgili oluşumlarla iletişime geçerek projenin genişletilmesi için çalışılmıştı. İkinci dönemin sonuçlanması ile beraber yeni dönem için seçilen hedef “Eşitsizliklerin Azaltılması”. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı; mali yardımlar ve gelir eşitsizliği, ilgili kurumların düzenlenmesi, şartların olgunlaştırılması ve iyileştirilmesi konusunda doğrudan yabancı yatırımları ve eşitsizliğin yoğun olduğu bölgelere yönlendirmeleri ile çalışıyor.

Bu hedefi odağa alan 3. Destek Programı sürecinin başvuruları sonbaharda açılacak.

Çalışmaları sırasıyla bahsettiğimiz şekilde ilerleyen imece’nin hali hazırda 20’den fazla projesi mevcut.

Nitelikli eğitimden, toplumsal cinsiyet eşitliğine; eşitsizliklerin azaltılmasına ve doğru yönlendirmelere kadar nitelikli projeleri bünyesinde barındıran ve geliştirilmesine katkıda bulunan imece’nin çalışmalarını detaylı inceleyebilir, sizde projenizle başvuruda bulunabilirsiniz.

Detaylı bilgi için imece’nin web sitesini ziyaret edin: imece.com

Başarılar!

Most Popular Topics

Editor Picks